در طول عمل جراحی زیبایی بینی ، پس از برداشتن قوز ، بینی پهن دیده خواهد شد لذا به منظور باریک نمودن پهنای بینی بایستی توسط وسیله ای جداره کناری استخوان بینی و زائده بالا رونده استخوان ماگزیلاری در کنار ، شکسته شود و به صورت متحرک در آید تا به این ترتیب شکل و حالت نرمال حاصل گردد.
به علاوه به دلیل اینکه غضروف های لترال فوقانی به استخوان بینی اتصال دارند، آن ها نیز به داخل خواهند آمد که در اصطلاح این عمل استئوتومی لترال خارجی نام می گیرد.
در استئوتومی مدیال یا میانی ، در ناحیه ی برداشت قوز ، وسیله ای به نام استئوتوم مدیال قرار می گیرد و به این صورت استخوان بینی از داخل نیز به صورت متحرک در می آید.
لازم به ذکر می باشد برای انجام این کار ها قبل از شروع عمل در ناحیه ی مورد نظر لیدوکایین آدرنالین برای بی حسی تزریق می گردد.
می توان گفت استئوتومی در جراحی بینی از الزامات عمل به حساب می آید تا بینی صاف و زیبا گردد . ضمنا مدیال استئوتومی پس از برداشتن قوز انجام می شود و لترال استئوتومی که حالت ضربه زننده دارد و منجر به تولید تورم و التهاب می شود در مرحله ی پایانی جراحی بینی انجام می شود.
نحوه انجام استئوتومی در جراحی بینی
به طور کلی می توان گفت به روش صحیح شکستن استخوان بینی استئوتومی گفته می شود که اگر توسط جراحی ماهر و با تجربه انجام شود نتایج مطلوب و بی خطری به دست خواهد آمد لذا افراد از تورم و قرمزی حاصل از جراحی نبایند بترسند.
لازم به ذکر می باشد روشی ایمن که اثری بر روی پوست به جای نمی گذارد روش استئوتومی از داخل بینی است.
کسانی که متقاضی عمل جراحی بینی هستند ، لازم است تا پیش از آن که برای جراحی اقدام نمایند ، با مراحل جراحی بینی آشنا بشوند.
مراحل جراحی بینی به شرح ذیل می باشد:
در جلسه مشاوره ای که در ابتدا با جراح بینی خواهید داشت ، بینی تان از نظر ظاهری و ساختار استخوانی – غضروفی معاینه و مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
در این جلسه شما نیز انتظاراتتان را از نتیجه ی جراحی بینی با جراح بینی ، مطرح نمایید.
همچنین پزشک تان برای شما توضیح خواهد داد که چه تغییراتی را می توان روی بینی تان ایجاد نمود.
برخی از جراحان در همان جلسه عکس دیجیتالی از بینی تان تهیه کرده و فرمی را که بعد از جراحی ، بینی تان خواهد داشت را به شما نشان می دهد.
پس از آن در صورتی که تصمیم شما برای جراحی قطعی شود ، به یک عکاسی که از نظر استاندارد های پزشکی مورد تایید است ، جهت تهیه عکس های قبل از عمل بینی معرفی می شوید.
در ضمن یک سری آزمایش و در برخی موارد تهیه سی تی اسکن نیز پیش از انجام جراحی الزامی است.
یکی از مهم ترین مراحل عمل بینی که فرد باید بداند اقدامات قبل و بعد از جراحی بینی می باشد.
اقدامات قبل و بعد از جراحی بینی :
اقدامات قبل از عمل جراحی بینی ، انتخاب بهترین جراح بینی می باشد.
فرد پس از انتخاب بهترین جراح بینی برای اطمینان از انتخاب خود می تواند نمونه کارهای دکتر مورد نظر را در آلبومی که در مطب دارد مشاهده کند.
برای مشاهده نمونه کارهای جراحی بینی دکتر جواد پورجبار به اینستاگرام یا گالری تصاویر وب سایتش مراجعه کنید.
بیمار بهتر است آزمایشاتی را که جراح بینی برایش تجویز کرده انجام دهد.
دو هفته قبل و بعد از جراحی بینی از مصرف الکل و سیگار و قلیان اجتناب کند چرا که باعث اختلال در روند بهبودی می شود.
دو هفته قبل و بعد از جراحی بینی از مصرف داروهای رقیق کننده خون مانند آسپرین و وارفامین خودداری کند.
داروهایی را که جراح بینی برایش تجویز کرده بعد از جراحی بینی راس ساعت مصرف کند.
جلسات معاینه را به صورت مرتب برود.
برای برداشتن گچ بینی حتما به جراح بینی مراجعه کند.
از انجام فعالیت های سنگین جسمی و ورزشی پرهیز نماید.
روز جراحی بینی :
بین 6 تا 8 ساعت پیش از جراحی بینی ، ناشتا باشید.
یک ساعت قبل از جراحی ، در کلینیک حضور داشته باشید.
عمل بینی در حدود یک تا دو ساعت زمان می برد.
در صورتی که از نظر پزشک محدودیتی نباشد ، اینکه جراحی تحت بیهوشی یا بی حسی انجام شود ، توسط خود شما ، تعیین می گردد ، البته در شرایط معمولی و الویت جراحان ، بهره گیری از بیهوشی کامل می باشد ، چرا که زمانی که بیمار تحت بیهوشی باشد ، کنترل فشار خون راحت تر است و بیمار نیز در شرایط بهتری قرار دارد.
همچنین متخصص بیهوشی نیز قادر خواهد بود تا در وضعیت بهتری از فرد مراقبت نماید و در حین جراحی بینی ترشح ها وارد حلق و ریه وی نخواهد شد و در نهایت جراح نیز در یک شرایط بهتر و متمرکز تر جراحی بینی را انجام خواهد داد.
زمانی که فرد کاملاً بیهوش نباشد، پس از پایان عمل بینی خیلی سرفه می کند و این حالت کمی ناخوشایند خواهد بود ، در حالی که در بیهوشی کامل ، بیمار کمتر سرفه می کند.
لازم به ذکر است که ، در مواردی که بیهوشی برای فرد خطرناک باشد ، مانند بیمارانی که مشکلات قلبی – عروقی داشته باشند ، از روش نیمه بی هوشی استفاده می شود.
پس از آن که تغییرات لازم بر روی ساختما بینی انجام شد، جراحی به اتمام می رسد و پس از ریکاوری و انتقال به بخش بیمار پس از گذشت 5 الی 6 ساعت ، ترخیص می شود.
هزینه جراحی بینی چقدر می باشد؟
هزینه عمل جراحی بینی با توجه به دستمزد جراح بینی ، هزینه متخصص بیهوشی و بیمارستان ، هزینه های آزمایشات و داروها و غیره تعیین می شود.
معیار های زیبایی بینی با توجه به جنس ، قومیت ، فرهنگ و آناتومی مربوط به هر شخص متفاوت می باشد، این که بینی را در صورت عضوی مجزا تصور نکنیم ، مهم ترین مسئله در رابطه با زیبایی بینی به شمار می آید.
ضمنا در طول انجام جراحی بینی بایستی به اندازه و شکل بینی و همچنین تناسب آن با دیگر اجزا توجه گردد.
افرادی که دارای صورتی با استخوان بندی درشت و همچنین گونه و فک برجسته ای هستند ، در صورتی که با استفاده از جراحی زیبایی ، بینی خود را بیش از حد کوچک و سرسره ای شکل کنند ، تناسب موجود میان اجزا را بهم زده و به هیچ عنوان بینی زیبایی نخواهند داشت لذا در صورتی که بینی طبیعی جراحی شود، زیباتر خواهد بود.
برخی از معیار های زیبایی بینی به شرح زیر می باشند :
انحراف بینی : اگر از بین ابروها تا چانه خطی مستقیم رسم گردد ، بایستی این خط بینی و لب را به طور مساوی تقسیم کند و در صورتی که اینگونه نبود ، نشانه ی عدم تقارن می باشد.
ارتباط میان بینی و چشم ها : بایستی فاصله ی بین عرض و پهنای قاعده ی بینی با لبه ی داخلی شکاف بین دو چشم ها برابر باشد.
پهنای بینی : پهنای ناحیه ی استخوانی بینی بایستی تقریبا 60 الی 70 درصد پهنای قاعده ی بینی باشد.
طول متناسب بینی : راه هایی برای محاسبه ی طول ایده آل بینی وجود دارد.
برجستگی بینی : برجستگی بینی متناسب بایستی 3/2 طول بینی باشد.
انحنای پشت بینی : اگر از قسمت نوک بینی تا ریشه ی بینی خطی مستقیم رسم گردد ، بایستی این برجستگی در آقایان بر روی خط باشد و در خانم ها دو میلی متر پایین تر از این خط قرار گرفته باشد.
رینوپلاستی از دو بخش رینو به معنی بینی و پلاستی به معنی زیبا سازی تشکییل شده است.
رينوپلاستي برای اولین بار در هندوستان در قرن ها پیش به عنوان یک مجازات انجام می شد، همچنین از موم وصمغ برای رفع این مشکل بهره می بردند. در اوایل قرن 19 ، یک سرباز بریتانیایی این عمل را از هندوستانی ها آموخت و برای درمان سربازان و افرادی که در حین جنگ بینی شان آسیب می دید، به کار برد.
انجام عمل زیبایی بینی ، اولین بار بعد از جنگ جهانی دوم اتفاق افتاد و در دهه چهارم شمسی در ایران ، برای اولین بار توسط یک متخصص گوش و حلق وبینی انجام شد.
امروزه افراد بسیاری در کشور ما متقاضی عمل بینی هستند و تعداد آن ها در سطح جهان رکورد شکن می باشد.
بهترین نتیجه رینوپلاستی ، در چه صورت به دست می آید ؟
در عصر حاضر پزشکانی که عمل رينوپلاستي را انجام می دهند ، از نوین ترین تکنیک ها استفاده می نمایند ، تا با حفظ عملکرد تنفسی بینی ، به ظاهری زیبا و رضایت بخش دست یابند.
در نظر گرفتن میزان ضخامت پوست روی بینی و زوایای آن ، از نکته های مهم در دستیابی به نتیجه ای رضایت بخش از عمل رينوپلاستي خواهد بود.
همچنین دریافت یک شکل زیبا و مستحکم و عاری از فرورفتگی در زاویه نیم رخ بینی ، یکی از هدف های مهم عمل زیبایی بینی می باشد.
لازم به یادآوری است، متقاضیانی که ضخامت پوست بینی آن ها زیاد است ( افرادی که بینی گوشتی دارند ) ، باید بعد از عمل جراحی صبور باشند تا با کاهش ورم و بازگشت پوست بینی با حالت عادی خود، نتیجه نهایی حاصل از عمل جراحی بینی را مشاهده نمایند.
بینی یک تیغه منعطف با ضخامتی در حدود یک تا دو میلی متر دارد ، که میان دو حفره ی آن قرار گرفته است و سوراخ های بینی را از هم جدا ساخته و مانند یک ستون در بینی عمل می کند.
در شرایط عادی این تیغه باید دقیقاً بین دو سوراخ بینی قرار گرفته باشد، ولی در تعداد زیادی از افراد ، با کمی انحراف همراه است ، این انحراف تیغه را در اصطلاح ، انحراف بینی می نامند و به عمل جراحی اطلاح تیغه میانی بینی ، جراحی انحراف بینی گفته می شود.
در چه صورت انحراف بینی در فرد اتفاق می افتد ؟
عوامل ژنتیکی
در اثر ضربه و صدمه به بینی
در صورتی که افراد دچار مشکل انحراف بینی باشند ، عوارضی را به دنبال دارد ، که تنها با عمل انحراف بینی ، برطرف خواهد شد ، این عوارض شامل :
بروز اختلالات تنفسی در اثر انسداد راه هوایی به دلیل وجود انحراف در تیغه میانی بینی
بروز سینوزیت مزمن ، که ناشی از اثر انحراف بینی بر روی دهانه ی سینوس می باشد و منجر به ابتلا به سرماخوردگی می شود.
سردرد و همچنین در برخی از موارد ، ابتلا به میگرن
راه تشخیص انحراف بینی :
معمولاً با یک معاینه ساده به وسیله آندوسکوپ و معاینه سپتوم ، انحراف بینی تشخیص داده می شود . در برخی موارد ممکن است برای تشخیص نیاز به انجام سی تی اسکن باشد.
درمان انحراف بینی :
در صورتی که میزان انحراف تیغه میانی بینی ناچیز باشد ، اسپری مرطوب کننده ی بینی موثر خواهد بود ، اما اگر این انحراف بیش از حد باشد ، تنها راه درمان عمل انحراف بینی است.
لازم به ذکر است جراحی انحراف بینی ، یک عمل درمانی محسوب می گردد ، که بیمه های درمانی هزینه ی آن را تقبل خواهند کرد وبا عمل زیبایی بینی و رفع کجی آن متفاوت است ، چنانچه فرد مایل باشد تا این دو جراحی همزمان انجام شود ، لازم است تا قبل از انجام عمل با جراح خود در میان بگذارد.
در یک جراحی بینی ایده آل ، با تقویت و بالا بردن حمایت پایه بینی در قسمت نوک بینی ، قوز بینی اصلاح می شود، این در حالی است که در گذشته با کاهش بافت بینی سعی بر اصلاح ایرادات بینی می بود و با این عمل پس از مدتی باعث بروز عوارض بسیاری می شد به همین علت کم کم از روش افزایش حمایت پایه بینی بهره برداری شد.
در روش کاهش بافت بینی با گذشت زمان ، حمایت اسکلت بینی ، با افت بافت ها دچار افتادگی می شد و با افزایش سن ، بینی فرمی افتاده و چروکیده به خود می گرفت و اکثریت افراد با مشکل اختلالات تنفسی مواجه می شدند.
در حال حاضر ، روش های جدیدی که به روش های تقویتی بینی معروف می باشند، استفاده می شود که در این روش تا حد ممکن سعی می شود از بینی چیزی برداشته نشود و گاهی نیز از بافت نرم بینی به بینی پیوند می دهیم، در واقع در صورتی که در قسمتی از بینی بافت اضافی داشته باشیم، از آن برداشته و به آن ناحیه که بافت کم دارد ، پیوند می زنیم.
برای این که جراحی بینی ایده آل ورضایت بخش باشد ، چند نکته را باید در نظر داشت :
عروسکی نکردن بینی
قوی کردن پشت بینی
تقویت ساختار بینی
عدم استفاده از تامپون بینی
کوچک نکردن سوراخ های بینی
با رعایت این اصول توسط یک جراح مجرب می توان اطمینان داشت که عمل جراحی بینی با حفظ عملکرد بینی ، یک عمل جراحی ایده آل و موفق خواهد بود.
البته ، لازم به تذکر است که رعایت مراقبت ها و توصیه هایی که پزشک تان به شما خواهد گفت ، بسیار مهم و ضروری است ، که نتیجه این جراحی ماندگار شود.
به طور تقریبی از پانزده سال پیش تا کنون از مهم ترین پرسش هایی که برای جراحان بینی مطرح است ، انتخاب نوع روش جراحی می باشد، جراحی بینی به روش باز یا بسته ؟ یاد آور می شویم که روش باز یا بسته در واقع 2 عملکرد برای دستیابی به ناحیه ای است که قرار است جراحی به روی آن انجام بشود ، نه تکنیک جراحی بینی .
در عمل بینی به روش باز برشی بر کالوملا ( پایه میانی بینی ) می زنیم و به کمک برش داده شده ، پوست روی بینی را بالا می بریم تا نوک و پشت بینی بدون مانع در دسترس قرار گیرد و جراح بتواند به راحتی و با دقت بیشتر به انجام جراحی بپردازد و همه ساختمان بینی ( بافت نرم و ناحیه غضروفی و استخوانی ) را دقیق ببیند و به انجام جراحی بینی بپردازد.
رینوپلاستی به روش باز به طور معمول نسبت به روش بسته ارجح تر است و بیشتر مورد تایید است . در جراحی بینی های گوشتی که نوک بینی بسیار بزرگ است ، جراحی بینی ترمیمی ، توموربینی ای که به عمل جراحی نیاز داشته باشد و اشکالات مادر زادی ( نظیر لب شکری ) حتماً جراحی به روش باز صورت می گیرد.
مزایای عمل جراحی بینی به روش باز
با توجه به اینکه جراحی زیر دید کامل جراح انجام می شود احتمال ناقرینگی بسیار کم است.
فضای انجام جراحی و قدرت مانور جراح مطلوب تر است.
نتیجه عمل جراحی در بینی های دفرمه ( بد شکل ) در این روش مطلوب تر است.
قرار دان پروتز یا گرفتهای استخوانی و غضروفی آسان تر است.
برای جراحی بینی های کج و معوج یا پیچ خورده ، این روش مناسب تر است.
در جراحی های ترمیمی از این روش بهره می گیرند.
تذکر :
برش پره های بینی ربطی به روش جراحی باز یا بسته ندارد و در صورتی که پره های بینی بزرگ باشد و بخواهیم برای تناسب ظاهر بینی آن را جمع کنیم ، چه در روش باز و چه در روش بسته ناچاریم تا کناره های پره بینی را برش بدهیم.
در حال حاضر ایران، از نظر انجام جراحی زیبایی بینی پیشرفت چشمگیری داشته است ، بطوری که کسانی که متقاضی انجام جراحی زیبایی بینی هستند ، از دیگر نقاط جهان به منظور انجام جراحی بینی به کشور ما سفر می کنند ، چرا که تکرار زیاد این جراحی پزشکان ایرانی جزو زبردست ترین جراحان زیبایی بینی به حساب می آیند.
در جراحی زیبایی بینی ( رینوپلاستی ) لازم است تا به نکاتی مهم دقت کنید ،یکی از این نکات شیوه انجام جراحی بینی است ، که به دو روش بسته و باز انجام می گردد. اکنون به توضیح و بررسی جراحی بینی به روش بسته می پردازیم.
جراحی بینی به روش بسته و باز :
تفاوت میان عمل بینی به روش بسته و به روش باز در یک قسمت است : در روش باز علاوه بر خط برشی که در روش بسته استفاده می کنیم ، برش کوچکی نیز ، بر روی پوست کلوملا می دهیم ، کلوملا همان قسمت بین دوسوراخ بینی است که به طور معمول پایین تر از پره های بینی قرار گرفته است.
در عمل بینی به روش بسته کلیه برش های مورد نیاز ، تنها داخل بینی زده می شود ، سپس پوست را ، در حد محدودی از اسکلت استخوانی-غضروفی زیر اسکلت جدا می کنیم ، پوستی را که آزاد شده با وسیله بخصوصی بالا نگه داشته می شود ، جراح بتواند به انجام عمل جراحی بپردازد. همین امر موچب می گردد تا در این روش دید دو چشمی جراح محدود باشد.
مزایای رینوپلاستی به روش بسته
در چند سال اخیر عمل بینی به روش بسته ، دومین گزینه ی پزشکان عمل جراحی بینی است ولی روش جراحی بسته نیز دارای مزایایی است که باعث می شود تا در بعضی از موارد اولین گزینه ی جراحان باشد. این مزایا به شرح ذیل می باشد :
طول مدت انجام جراحی بینی حدوداً 15 دقیقه کمتر است.
پوست کلوملا را ، برش نمی دهیم.
در این روش ورم نوک بینی نسبتاً کم می باشد، در نتیجه ورم بینی سریع تر برطرف می گردد.
پس از انجام عمل جراحی بینی ، معمولاً دور چشم ، کبودی ناشی از جراحی بینی مشاهده می گردد ، که این امر طبیعی است و نباید باعث نگرانی شود، زیرا نهایتاً پس از گذشت یک هفته به طور کامل از بین می رود.
کبودی ناشی از عمل جراحی بینی به اشکال مختلفی از کبودی جزیی به رنگ زرد تا کبودی شدید به رنگ بنفش مشاهده می گردد.
کبودی اطراف چشم ناشی از عمل جراحی بینی ، گاهی باعث تردید و ترس برای انجام جراحی بینی می شود، در واقع این کبودی و گاهاً سیاهی دور چشم بعد از جراحی بینی یک امر طبیعی است و بعد از چند روز سریعاً رفع می شود و جای نگرانی نیست.
علل کبودی ناشی از عمل جراحی بینی :
علت بروز کبودی ، نشت خون از مویرگ به بافت زیری پوست است. با توجه به دستکاری صورت گرفته روی استخوان بینی و نوع تکنیک شکستن استخوان و همین طور سیستم انعقادخون فرد ، مقدار کبودی در افراد متفاوت است.
برای کاهش کبودی چه می توان کرد ؟
48 ساعت پس از جراحی کمپرس سرد الزامی است. زیرا سرما منجر به تنگ نگه داشته شدن رگها می گردد و در نتیجه ورم و کبودی کاهش می یابد. کمپرس سرد ، ژل آماده ( آیس پک ) که در فریزر نگهداری می شود، یا یخ خرد شده در بسته ای نایلونی ، است. اگر با کمپرس سرد ، دچا سردرد شدید از انجامش اجتناب نمایید.
پس از عمل جراحی حد اقل برای سه روز تا هفت روز بعد ، سرتان باید 45 تا 60 درجه بالا تر از بدن قرار بگیرد . در زمان استراحت حتماً از دو بالش استفاده کنید و بدنتان به حالت نیمه نشسته باشد.
عدم مصرف تمامی مسکن ها وآسپرین به غیر از استامینوفن ،اجتناب از مصرف الکل ، دخانیات ، سیر خام ، زنجبیل و برخی از دارو های گیاهی که باعث رقیق شدن خون می گردد . زیرا با رقیق شدن خون ، امکان خونریزی و در نتیجه کبودی وجود دارد.
از پیشنهادات اشخاص غیر متخصص اجتناب کنید.
لازم به تذکر است اگر کبودی زیاد باشد ، دارو و پماد های نوینیی با آنزیم آناناس به بازار آمده ، که در صورت لزوم جراح برایتان تجویز می کند.
تا 7 روز پس از جراحی رژیم غذایی نرم را رعایت کنید . منظور از رژیم نرم این است که از مصرف خوراکی های سفت نظیر سیب ، هویج، بلال و … خود داری کنید.
گاهاً افرادی که متقاضی عمل جراحی بینی هستند ، درخواست می کنند تا جراحی بینی به شکل یک عکس که مورد پسندشان است ، انجام شود. این عکس ممکن است بینی کاملاً ایده آل و زیبایی باشد اما لازم است دقت داشته باشید که آیا دیگر عامل های موثر بر عمل زیبایی بینی در فرد متقاضی و صاحب عکس یکسان است ؟
لذا باید برای انتخاب فرم بینی همه عوامل مانند نوع بینی ( گوشتی یا استخوانی بودن آن ) غضروف بینی ، تناسب بینی با دیگر اعضای صورت ، سن و غیره را باید درنظر گرفت.
نکاتی درباره جراحی بینی به شکل یک عکس
در معاینه اولیه و ارزیابی کلیه عامل های تاثیر گذار بر رسیدن به نتیجه مطلوب یک عمل جراحی زیبایی بینی مورد بررسی قرار خواهد گرفت . لذا به تمام متقاضیان عمل زیبایی بینی توصیه می گردد تا با مراجعه به یک متخصص با تجربه و آنالیز عوامل فوق الذکر برای عمل جراحی اقدام نمایند.
افرادی که تصمیم دارند برای جراحی بینی اقدام کنند، به طور معمول از اولین پرسش هایی که به ذهنشان خطور خواهد کرد این است که چه فرم بینی صورتم را زیبا می سازد ، و چطور جراح را متوجه درخواست خود کنم ؟
از متداول ترین روش هایی که در ابتدا به ذهن هر کس می رسد ، جستجوی عکس اشخاصی است که نتیجه عمل جراحی زیبایی بینی شان مطلوب بوده و تاثیر بسزایی در زیبایی بیشتر چهره شان دارد و در ادامه تعدادی از این عکس ها را انتخاب می نمایند و تصور می کنند اگر بینی شان شبیه عکس انتخابی شان بشود ، رضایتمند خواهد بود.
درجلسه ای که به منظور مشاوره و ارزیابی با پزشک ملاقات می کنند ، با ارائه عکس به پزشک درخواست خود را مبنی برشباهت نوع جراحی خود با عکس مطرح می نمایند.
لازم است تا توضیح دهیم که تنها 20 درصد از زیبایی چهره به بینی مربوط می گردد . زیبایی صورت فاکتورهایی زیادی را در بردارد که فرم و رنگ چشم ، فرم گونه ، لب ، چانه ، رنگ پوست فرم پیشانی و طول و عرض صورت را در بر می گیرد.
بنابراین اگر فرم صورت فردی را پسندیدید در نظر داشته باشید که بینی جزیی از آن صورت است لذا اجازه دهید تا پزشک متخصص با تجربه و مهارت خود فرمی را که به کل چهره تان زیبایی می بخشد را برگزیند.